Dlaczego nowela ustawy antylichwiarskiej jest konieczna?

Adriana Kokłowska, 16.04.2015 r.
Dlaczego nowela ustawy antylichwiarskiej jest konieczna?

Media co rusz przedstawiają mrożące krew w żyłach historie osób, które padły ofiarą nieuczciwych pożyczkodawców – pożyczyły kilkaset złotych, a dług w niedługim czasie urósł do druzgocących kilkudziesięciu tysięcy złotych. Lekiem na temu podobną lichwę ma stać się nowela ustawy antylichwiarskiej. Gdzie kryje się ryzyko związane z jej wprowadzeniem?

Od wielu lat przywoływana jest konieczność zmiany tzw. ustawy antylichwiarskiej, czyli ustawy o zmianie ustawy Kodeks cywilny oraz o zmianie niektórych innych ustaw. Obecny kształt regulacji dotyczących wysokości kosztów pożyczek i kredytów obowiązuje w Polsce od 20 lutego 2006 r. Dlaczego zmiany w tym obszarze są niezbędne?

Brzmienie dotychczasowych zapisów

Głównym założeniem wprowadzenia ustawy antylichwiarskiej była ochrona kredytobiorców. Dzięki jej postanowieniom mieli oni zostać zabezpieczeni przed zbyt wysokimi opłatami za udzielenie i obsługę zobowiązań finansowych. Co za tym idzie, najważniejszym zapisem obowiązującej już blisko dekadę ustawy antylichwiarskiej było ograniczenie wysokości oprocentowania, jakie może zostać nałożone na kapitał przekazany w ramach pożyczki czy kredytu. Wysokość maksymalnego oprocentowania jest przy tym wartością zmienną, ponieważ nie została ona określona wprost, a wskazana jako czterokrotność stopy lombardowej Narodowego Banku Polskiego. Jej wysokość wynosi na dzień dzisiejszy 2,50 punktu procentowego, co oznacza, że maksymalny poziom oprocentowania nominalnego nie może przekroczyć 10% w skali roku.

Co powodują braki ustawowe?

Ustawa antylichwiarska reguluje jednak wyłącznie wysokość kosztów odsetkowych udzielanych w Polsce kredytów i pożyczek, ale w żadnym stopniu nie określa wartości maksymalnej drugiej grupy kosztów, czyli tzw. kosztów pozaodsetkowych. Jest to luka, którą bardzo chętnie wykorzystuje część pożyczkodawców, którzy stosują się do obowiązującego wymogu wartości oprocentowania nominalnego, ale wykazują się niesłabnącą kreatywnością w zakresie nakładania na pożyczającego opłat dodatkowych, windujących wskaźnik rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania (RRSO).

Oferty finansowania o wskaźniku RRSO powyżej 3 000% wcale nie są niestety rzadkością. Ba, wystarczy spędzić chwilę na stronach internetowych firm pożyczkowych, by przekonać się, że wartość RRSO przekroczyć może nawet poziom 70 000% To jednak mimo wszystko nie koniec, ponieważ wystarczy tylko chwilę spóźnić się ze spłatą części lub całości zobowiązania, by do wartości długu doliczone zostały kolejne opłaty, a wartość kosztów ponownie wzrosła.

Niezbędne regulacje

Wszyscy słyszeliśmy już zbyt wiele historii o niedużych pożyczkach powodujących astronomiczne długi. Dlatego nikt nie powinien spierać się z twierdzeniem, że wprowadzenie regulacji prawnych dotyczących maksymalnego poziomu wszystkich kosztów kredytów i pożyczek jest po prostu niezbędne – tematem zajmuje się już zresztą od dłuższego czasu Ministerstwo Finansów.

Sprawa obwarowania prawnego wysokości całkowitego kosztu kredytowania (CKK) nie jest jednak tak oczywista, jak mogłoby się wydawać, ponieważ jego wartość musi zostać dobrana optymalnie, tj. w sposób możliwie najmniej dotkliwy wpłynąć na rynek. Ważne jest przy tym, by uzmysłowić sobie, że z perspektywy konsumenta szkodliwe będzie wprowadzenie zbyt niskich, jak i zbyt wysokich wartości CKK. Jego zawyżone wskaźniki nie zmniejszą dotkliwości zjawiska para-lichwy i mogą pociągnąć za sobą konsekwencję wzrostu przeciętnego kosztu kredytu. Z kolei zbyt niski wskaźnik CKK spowodować może wzrost kosztów produktów uważanych obecnie za tańsze lub korzystniejsze (w celu wyeliminowania strat w pozostałych obszarach), a z drugiej strony wywołać kłopoty samych firm pożyczkowych, które w skrajnej opcji zaczną znikać z rynku, stymulując jednocześnie rozrost szarej strefy pożyczkowej.

Potrzebujesz tani kredyt gotówkowy?

PLN
1 000 PLN 200 000 PLN
mies.
1 miesiąc 120 miesięcy

48 kredytów gotówkowych

PLN
10 000 PLN 3 000 000 PLN
PLN
10 000 PLN 3 000 000 PLN
lat
1 rok 50 lat

14 kredytów hipotecznych

PLN
2 000 PLN 500 000 PLN
PLN
2 000 PLN 500 000 PLN
mies.
1 miesiąc 120 miesięcy

11 kredytów samochodowych

PLN
10 000 PLN 3 000 000 PLN
PLN
10 000 PLN 30 000 000 PLN
lat
1 rok 50 lat

18 pożyczek hipotecznych

PLN
1 000 PLN 100 000 PLN


68 kont bankowych










73 karty kredytowe

PLN
1 000 PLN 200 000 PLN
mies.
1 miesiąc 120 miesięcy

15 kredytów konsolidacyjnych gotówkowych

PLN
10 000 PLN 3 000 000 PLN
PLN
10 000 PLN 3 000 000 PLN
lat
1 rok 50 lat

14 kredytów konsolidacyjnych hipotecznych

62 pożyczki gotówkowe

PLN
1 000 PLN 100 000 PLN
mies.
1 miesiąc 120 miesięcy

48 kont oszczędnościowych

PLN
500 PLN 200 000 PLN
1D 14D 2M 4M 6M 8M 10M 12M 18M 36M

151 lokat bankowych

PLN
1 000 PLN 100 000 PLN



43 konta firmowe

PLN
1 000 PLN 2 000 000 PLN

80 kredytów dla firm

PLN
10 000 PLN 500 000 PLN

5 ofert leasingu




Mb/s
1 Mb/s 250 Mb/s
PLN
1 PLN 300 PLN
:

230 ofert telewizji - internetu

kWh
1-2 os. 3-4 os. 5-6 os. dom
dzień noc

64 taryfy energii dla domu

kWh
50 kWh 500 kWh
dzień noc

47 taryf energii dla firmy

Więcej artykułów: Kredyty gotówkowe Kredyty konsolidacyjne gotówkowe Kredytowanie Kredyty online Kredyt konsumencki Kredyt na dowód osobisty Oprocentowanie kredytu Szybkie pożyczki gotówkowe Kalkulatory finansowe Kalkulatory kredytowe Banki Chwilówki Pożyczki SMS Zdolność kredytowa RRSO Raty Konsolidacja zadłużenia Pożyczanie