Jak działa rynek energii w Polsce?

17.04.2012 r.

Pomimo tego, że energia to jeden z najbardziej podstawowych towarów, sam sposób funkcjonowania rynku energii w Polsce wydaje się większości z nas bardzo skomplikowany. Wrażenie to dodatkowo potęguje rzut oka na fakturę, której rozszyfrowanie może niejednego przyprawić o ból głowy. Postanowiliśmy więc sprawdzić jaką drogę pokonuje energia zanim trafi do naszego gniazdka.

Podobnie jak w przypadku właściwie każdego towaru na rynku, dostarczenie energii elektrycznej do odbiorcy końcowego wymaga udziału kilku podmiotów. Zwykle zanim towar trafi do klienta, ktoś musi go wyprodukować, ktoś przetransportować i ktoś sprzedać. Nie inaczej jest z energią.

Produkcja energii

Głównym producentem energii w Polsce są tzw. elektrownie systemowe (nazywane też zawodowymi), w których produkcja energii oparta jest na bazie węgla kamiennego i brunatnego. W rzeczywistości 19 elektrowni systemowych wytwarza 75% energii zużywanej w kraju. Energetyka oparta na węglu to jednak duże koszty dla środowiska naturalnego (i naszej kieszeni ze względu na konieczność zakupu przez elektrownie praw do emisji CO2), stąd trwa poszukiwanie alternatywnych sposobów produkcji energii (np. słynne już plany wybudowania przez PGE S.A. pierwszej w Polsce elektrowni atomowej).

Drugim pod względem wielkości wolumenu producentem energii są elektrociepłownie, które odpowiadają za ok. 20% produkcji energii w kraju. Produkcja energii elektrycznej i ciepła w elektrociepłowni jest bardziej przyjazna dla środowiska ze względu na mniejsze o ok. 30% zużycie paliwa i mniejszą emisję gazów niż to ma miejsce w przypadku produkcji energii i ciepła osobno w elektrowni i ciepłowni.

Najkorzystniej jednak pod względem wpływu na środowisko wypadają tzw. odnawialne źródła energii (OZE), w których produkcja energii odbywa się bez konieczności jednoczesnej emisji szkodliwych substancji. Do najbardziej popularnych w Polsce OZE należą elektrownie wodne, wiatrowe i biomasa. Dużą popularność w Europie zdobywa także fotowoltaika (słoneczna energia elektryczna, w skrócie PV), choć na naszym rodzimym podwórku wdrażanie produkcji energii w systemach PV idzie dość opornie ze względu m.in. na niedostosowanie systemu wsparcia i istnienie szeregu barier prawnych.

Sprzedaż energii

Sprzedażą energii elektrycznej klientom końcowym zajmują się tzw. spółki obrotu, które kupują energię od producentów. Szczególną pozycję na rynku zajmują spółki wydzielone z dawnych zakładów energetycznych w 2007 roku. Spółki te oferują klientom sprzedaż energii na terenie funkcjonowania dawnego zakładu energetycznego. Do największych sprzedawców energii należą RWE Polska S.A. (Warszawa), TAURON Sprzedaż sp. z o.o. (Dolny i Górny Śląsk, Małopolska), PGE S.A. (Polska centralna i wschodnia), Enea S.A. (Wielkopolska i Pomorze Zachodnie), Energa-Obrót S.A. (Pomorze, Kujawy).

Spółki obrotu wydzielone w 2007 roku sprzedają energię elektryczną odbiorcom na terenie zakładów, z których zostały wydzielone, na podstawie tzw. umów kompleksowych (obejmujących sprzedaż oraz dystrybucję energii). Liberalizacja rynku umożliwiła nowym podmiotom sprzedaż energii również poza własnym terenem działania. Warunkiem jest podpisanie przez sprzedawcę umowy z lokalnym dystrybutorem.

Dystrybucja energii

Energia elektryczna transportowana jest z elektrowni do klienta końcowego dwoma rodzajami sieci:

- sieć przesyłowa służy do przesyłania energii z elektrowni do tzw. Głównych Punktów Zasilających (GPZ), których administratorem są Polskie Sieci Elektroenergetyczne S.A.

- sieć dystrybucyjna służy do przesyłania energii z GPZ do odbiorcy końcowego. Administratorem sieci jest Operator Systemu Dystrybucyjnego (OSD).

OSD to firma zarządzająca siecią dystrybucyjną na danym terenie. Aby więc możliwe było dostarczanie energii elektrycznej do punktu odbioru (np. nowy dom), niezbędne jest podpisanie umowy z lokalnym OSD i doprowadzenie sieci do budynku.

Taryfy energii elektrycznej

Samo zawarcie umowy z OSD i doprowadzenie sieci do budynku to dopiero połowa sukcesu – jak wspomnieliśmy, OSD zajmuje się dostarczaniem do naszego domu energii sprzedawanej przez spółkę obrotu. Kolejnym krokiem jest więc wybór sprzedawcy i wybór taryfy.

Taryfy energii elektrycznej możemy w skrócie podzielić na jedno- i dwustrefowe. W taryfach jednostrefowych cena energii elektrycznej jest jednakowa w ciągu doby, w taryfach dwustrefowych energia jest tańsza poza szczytem (w taryfach dla domu jest to noc i dwie godziny wczesnym popołudniem).

Taryfy jednostrefowe dla domu oznaczone są symbolem G11, dwustrefowe jako G12. Małe i średnie firmy mogą natomiast wybierać spośród taryf C11 (jednostrefowa), C12a i C12b (dwustrefowe).

Co do zasady, energia w taryfach dwustrefowych jest znacznie droższa właśnie wtedy, kiedy najwięcej jej zużywamy, czyli rano od 6:00 i wieczorem do 22:00. Opłacalność taryfy dwustrefowej jest więc uzależniona w dużej mierze od sposobu, w jaki korzystamy z energii i możliwości przesunięcia najbardziej energochłonnych czynności na okres poza szczytem.

Znalezienie dla siebie odpowiedniej taryfy nie musi być skomplikowane. Wystarczy podać w porównywarce taryf energii TotalMoney.pl swój kod pocztowy i szacowaną wielkość zużycia, a za jednym kliknięciem dowiesz się, jak zaoszczędzić nawet kilkaset złotych rocznie.

Potrzebujesz tani kredyt gotówkowy?

PLN
1 000 PLN 200 000 PLN
mies.
1 miesiąc 120 miesięcy

34 kredyty gotówkowe

PLN
10 000 PLN 3 000 000 PLN
PLN
10 000 PLN 3 000 000 PLN
lat
1 rok 50 lat

17 kredytów hipotecznych

PLN
2 000 PLN 500 000 PLN
PLN
2 000 PLN 500 000 PLN
mies.
1 miesiąc 120 miesięcy

8 kredytów samochodowych

PLN
10 000 PLN 3 000 000 PLN
PLN
10 000 PLN 30 000 000 PLN
lat
1 rok 50 lat

23 pożyczki hipoteczne

PLN
1 000 PLN 100 000 PLN


83 konta bankowe










90 kart kredytowych

PLN
1 000 PLN 200 000 PLN
mies.
1 miesiąc 120 miesięcy

10 kredytów konsolidacyjnych gotówkowych

PLN
10 000 PLN 3 000 000 PLN
PLN
10 000 PLN 3 000 000 PLN
lat
1 rok 50 lat

19 kredytów konsolidacyjnych hipotecznych

19 pożyczek gotówkowych

PLN
1 000 PLN 100 000 PLN
mies.
1 miesiąc 120 miesięcy

48 kont oszczędnościowych

PLN
500 PLN 200 000 PLN
1D 14D 2M 4M 6M 8M 10M 12M 18M 36M

164 lokaty bankowe

PLN
1 000 PLN 100 000 PLN



53 konta firmowe

PLN
1 000 PLN 2 000 000 PLN

87 kredytów dla firm

PLN
10 000 PLN 500 000 PLN

5 ofert leasingu




Mb/s
1 Mb/s 250 Mb/s
PLN
1 PLN 300 PLN
:

267 ofert telewizji - internetu

kWh
1-2 os. 3-4 os. 5-6 os. dom
dzień noc

55 taryf energii dla domu

kWh
50 kWh 500 kWh
dzień noc

43 taryfy energii dla firmy