To już koniec martwych kont – zmiany prawne

Martyna Kośka, 01.12.2015 r.
To już koniec martwych kont – zmiany prawne

Na początku 2016 r. zaczną obowiązywać przepisy, które ułatwią spadkobiercom ustalenie tego, czy ich zmarli bliscy mieli jakieś lokaty i rachunki, o których dotychczas nie było wiadomo. To ogromna zmiana, bo dotychczas nie istniał system, który zbierałby informacje o wszystkich posiadanych przez Polaków produktach finansowych. 

Pieniądze, które po śmierci klienta banku znajdują się na jego rachunku, należą do spadkobierców, ale tylko w  teorii, bo w praktyce spadkobiercy mają często problemy z ustaleniem tego, w jakich bankach czy domach maklerskich zmarły miał otwarte rachunki. W Polsce jest 695 podmiotów świadczących czynności bankowe (banki i SKOK-i) i ponad 100 domów maklerskich, TFI i towarzystw ubezpieczeniowych. Jeśli spadkobierca nie ma w ręku umowy, którą zmarły zawarł z firmą, a jedynie podejrzewa, że takie umowy mogły zostać zawarte, to musi do każdej z tych firm zwracać się z pytaniem, czy spadkodawca był faktycznie jej klientem. Banki niechętnie udzielają takich informacji, powołując się na tajemnicę bankową. W efekcie na tzw. uśpionych lub martwych kontach znajduje się około 15 mld zł, choć precyzyjne określenie tej liczby jest trudne, bo przecież nie istnieje procedura, w ramach której takie informacje byłyby zbierane.

Pod koniec października prezydent podpisał ustawę, która ma ułatwić spadkobiercom uzyskanie informacji o tym, gdzie znajdują się rachunki ich zmarłych bliskich. Ustawa przewiduje utworzenie centralnej bazy rachunków, za pośrednictwem której posiadacz rachunku lub spadkobierca będzie mógł łatwo i szybko uzyskać informację o wszystkich rachunkach danej osoby w bankach lub SKOK-ach.

Co więcej, banki i SKOK-i będą zobowiązane do informowania klientów otwierających rachunek o możliwości wskazania osób uprawnionych do konta na wypadek śmierci. Niezwłocznie po uzyskaniu informacji o śmierci posiadacza rachunku instytucje te będą zawiadamiać wskazane przez niego osoby o możliwości wypłaty określonej kwoty.

Aby ograniczyć sytuacje, w których pieniądze znajdują się na rachunku, a nikt się po nie nie zgłasza, banki i SKOK-i będą musiały ustalać, dlaczego tak się dzieje. I tak, jeśli od ostatniego obrotu na rachunku minęło pięć lat, to instytucja będzie musiała wystąpić do ministra spraw wewnętrznych o udostępnienie danych z rejestru PESEL, by na tej podstawie ustalić, czy klient żyje.

Ustawa wejdzie w życie 1 lipca 2016 r., za wyjątkiem przepisu nowelizującego ustawę o ewidencji ludności (chodzi tu o dostęp do informacji potwierdzających zgon), który zacznie obowiązywać już za półtora miesiąca – 1 stycznia 2016 r.

Czemu ma służyć centralna baza rachunków?

Na polskim rynku finansowym działa blisko 700 podmiotów wykonujących czynności bankowe: oprócz banków są to społeczne kasy oszczędnościwo-kredytowe, domy maklerskie, towarzystwa ubezpieczeniowe, towarzystwa funduszy inwestycyjnych oraz podmioty oferujące usługi płatnicze. Mimo że rynek usług finansowych jest w naszym kraju tak bardzo rozbudowany, dotąd nie istniały ani procedura, ani system, które gwarantowałyby szybkie przesyłanie informacji między tymi instytucjami. Problemy mają jednak nie tylko spadkobiercy, którzy nie wiedzą, czy ich zmarli bliscy posiadali jakieś rachunki czy lokaty (pozyskanie tej informacji jest możliwe, ale w praktyce wymaga składania oficjalnych pism do bardzo wielu instytucji i nie gwarantuje powodzenia, bo mogą one odmawiać odpowiedzi, powołując się na tajemnicę bankową lub wewnętrzne regulacje). Mają je także instytucje państwowe (np. urzędy skarbowe), które w momencie prowadzenia postępowania, nie mogą w prosty sposób sprawdzić stanu majątkowego podatnika. Zmuszone są składać zapytania do różnych instytucji, a to przecież generuje koszty i nie gwarantuje, że uzyskane informacje będą kompletne.

Istnienie wspólnej i stale aktualizowanej bazy sprzyjać będzie zwiększaniu przejrzystości na rynku finansowym. Usprawni to działanie nie tylko różnych instytucji państwowych (np. wspomnianych urzędów skarbowych i celnych), lecz także będzie przydatnym narzędziem dla komorników, którzy łatwiej będą znajdowali rachunki dłużników. Trudniej będzie się więc uchylać od spłacania długów.

Szukasz najlepszego konta bankowego?

PLN
1 000 PLN 100 000 PLN


68 kont bankowych

PLN
1 000 PLN 200 000 PLN
mies.
1 miesiąc 120 miesięcy

49 kredytów gotówkowych

PLN
10 000 PLN 3 000 000 PLN
PLN
10 000 PLN 3 000 000 PLN
lat
1 rok 50 lat

14 kredytów hipotecznych

PLN
2 000 PLN 500 000 PLN
PLN
2 000 PLN 500 000 PLN
mies.
1 miesiąc 120 miesięcy

13 kredytów samochodowych

PLN
10 000 PLN 3 000 000 PLN
PLN
10 000 PLN 30 000 000 PLN
lat
1 rok 50 lat

18 pożyczek hipotecznych










75 kart kredytowych

PLN
1 000 PLN 200 000 PLN
mies.
1 miesiąc 120 miesięcy

17 kredytów konsolidacyjnych gotówkowych

PLN
10 000 PLN 3 000 000 PLN
PLN
10 000 PLN 3 000 000 PLN
lat
1 rok 50 lat

14 kredytów konsolidacyjnych hipotecznych

63 pożyczki gotówkowe

PLN
1 000 PLN 100 000 PLN
mies.
1 miesiąc 120 miesięcy

48 kont oszczędnościowych

PLN
500 PLN 200 000 PLN
1D 14D 2M 4M 6M 8M 10M 12M 18M 36M

152 lokaty bankowe

PLN
1 000 PLN 100 000 PLN



43 konta firmowe

PLN
1 000 PLN 2 000 000 PLN

82 kredyty dla firm

PLN
10 000 PLN 500 000 PLN

4 oferty leasingu




Mb/s
1 Mb/s 250 Mb/s
PLN
1 PLN 300 PLN
:

230 ofert telewizji - internetu

kWh
1-2 os. 3-4 os. 5-6 os. dom
dzień noc

64 taryfy energii dla domu

kWh
50 kWh 500 kWh
dzień noc

47 taryf energii dla firmy

Więcej artykułów: Konta osobiste Bankowość internetowa Banki Konta online Moneyback ROR