Największe pułapki i zagrożenia produktów oszczędnościowych i inwestycyjnych

Jacek Czarzak, 13.04.2017 r.
Największe pułapki i zagrożenia produktów oszczędnościowych i inwestycyjnych

Nic dziwnego, że Polacy nie są mistrzami świata w długoterminowym oszczędzaniu i inwestowaniu. Produkty finansowe, które do tego służą, są często nieprzyjazne – naszpikowane pułapkami i zagrożeniami. Przyglądamy się im z bliska.

Wszyscy mówią o tym, że Polacy zbyt mało oszczędzają na takie cele jak emerytura czy przyszłość dzieci. Trochę rzadziej słychać o słabościach produktów finansowych, które banki i inne instytucje proponują swoim klientom, żeby te cele osiągać.

Kto wie, być może jest jakiś związek między bardzo niedoskonałymi produktami do długoterminowego oszczędzania i inwestowania a niechęcią Polaków do odkładania na odległą przyszłość. Co konkretnie może odstraszać klientów?

Opłaty, opłaty, opłaty

Plany inwestycyjne czy programy systematycznego oszczędzania mają służyć do gromadzenia oszczędności, ale niestety często same są bardzo kosztowne.

Zazwyczaj są oparte na funduszach inwestycyjnych, które pobierają szereg opłat. Niektóre z nich są jednorazowe (np. za nabycie czy sprzedaż jednostek), inne są ciągłe (np. za zarządzanie). Dodatkowe opłaty mogą pobierać dystrybutorzy tych funduszy, tacy jak ubezpieczyciele życiowi. To jeszcze bardziej obciąża rachunek klienta.

Na dodatek opłaty mogą się od siebie bardzo różnić i są dość skomplikowane, co utrudnia przeciętnemu człowiekowi ocenę, które rozwiązanie jest korzystne, a które nie jest.

Zasada nr 1: Zbadaj, jak wyglądają wszystkie opłaty i prowizje przez cały okres umowy.

Wieloletnie zawiłe umowy

Trochę się pod tym względem zmieniło na lepsze. Jeszcze pięć lat temu standardem było sprzedawanie klientom umów na kilkanaście czy kilkadziesiąt lat z wysokimi opłatami za rezygnację przed czasem. Najlepszym przykładem były polisy inwestycyjne.

Ale nawet dzisiaj znajdziemy na rynku produkty oszczędnościowe, które wymagają wieloletniego zaangażowania (np. lokatę dbPlan 500+ w Deutsche Banku czy konto Nest Rodzinne Oszczędności). Nie ma przy nich restrykcji dotyczących likwidacji rachunku, ale umowy nie należą do najprostszych.

Zasada nr 2: Sprawdź, czy i na jak długo blokujesz pieniądze na sztywno i jakie są konsekwencje rezygnacji przed czasem.

Dobry początek, słabszy dalszy ciąg

Instytucje finansowe zabiegają o klienta, ale tylko na początku. Dotyczy to również produktów oszczędnościowych i inwestycyjnych. Kilka lat temu mBank z wielką pompą promował narzędzie do automatycznego oszczędzania (np. na tzw. końcówkach) mSaver. Oferował dla środków zgromadzonych na tym koncie promocyjne oprocentowanie. Dzisiaj nie ma po nim śladu – oprocentowanie oszczędności na rachunku mSaver to 1 proc. w skali roku.

To może działać też w inny sposób. Towarzystwo funduszy inwestycyjnych czy ubezpieczyciel zwolnią klientów z jakiejś opłaty w ramach czasowej promocji, ale po roku czy dwóch będą musieli ją normalnie płacić. Przy długoterminowej umowie taki promocyjny miesiąc to nie jest atrakcyjna propozycja.

Zasada nr 3: Zainteresuj się, co się stanie, gdy skończą się promocyjne odsetki, zwolnienia czy inne atrakcje dla nowych klientów.

Niejasne obietnice

Inny problem wielu produktów oszczędnościowych i inwestycyjnych to skomplikowane, niejasne korzyści, które można z nich osiągnąć. Najlepiej widać to przy lokatach strukturyzowanych. Co prawda zapewniają one zazwyczaj ochronę całego lub większości kapitału, ale są oparte na egzotycznych instrumentach finansowych. Większość klientów nie jest w stanie ocenić, czy i dlaczego rozwiązanie ma sens.

Ale to i tak jest lepsze niż wieloletnie produkty inwestycyjne lub ubezpieczeniowe, które znamy z przyjemnych, przekonujących reklam, nie wiedząc jednocześnie właściwie nic o tym, jak działają, co gwarantują, czego nie gwarantują itp.

Zasada nr 4: Nie kieruj się ogółami i emocjami (np. wywoływanymi przez reklamy) – sprawdzaj, jak działają produkty inwestycyjne, porównuj je z innymi możliwościami i zastanawiaj się, czy są zgodne z twoimi potrzebami.

Szukasz wysoko oprocentowanego konta?

PLN
1 000 PLN 100 000 PLN
mies.
1 miesiąc 120 miesięcy

48 kont oszczędnościowych

PLN
1 000 PLN 200 000 PLN
mies.
1 miesiąc 120 miesięcy

47 kredytów gotówkowych

PLN
10 000 PLN 3 000 000 PLN
PLN
10 000 PLN 3 000 000 PLN
lat
1 rok 50 lat

14 kredytów hipotecznych

PLN
2 000 PLN 500 000 PLN
PLN
2 000 PLN 500 000 PLN
mies.
1 miesiąc 120 miesięcy

13 kredytów samochodowych

PLN
10 000 PLN 3 000 000 PLN
PLN
10 000 PLN 30 000 000 PLN
lat
1 rok 50 lat

18 pożyczek hipotecznych

PLN
1 000 PLN 100 000 PLN


68 kont bankowych










76 kart kredytowych

PLN
1 000 PLN 200 000 PLN
mies.
1 miesiąc 120 miesięcy

16 kredytów konsolidacyjnych gotówkowych

PLN
10 000 PLN 3 000 000 PLN
PLN
10 000 PLN 3 000 000 PLN
lat
1 rok 50 lat

14 kredytów konsolidacyjnych hipotecznych

62 pożyczki gotówkowe

PLN
500 PLN 200 000 PLN
1D 14D 2M 4M 6M 8M 10M 12M 18M 36M

152 lokaty bankowe

PLN
1 000 PLN 100 000 PLN



43 konta firmowe

PLN
1 000 PLN 2 000 000 PLN

80 kredytów dla firm

PLN
10 000 PLN 500 000 PLN

5 ofert leasingu




Mb/s
1 Mb/s 250 Mb/s
PLN
1 PLN 300 PLN
:

230 ofert telewizji - internetu

kWh
1-2 os. 3-4 os. 5-6 os. dom
dzień noc

64 taryfy energii dla domu

kWh
50 kWh 500 kWh
dzień noc

47 taryf energii dla firmy

Więcej artykułów: Konta oszczędnościowe Oszczędzanie Kalkulatory finansowe Kalkulatory oszczędnościowe Banki