Co to znaczy, że fundusze inwestycyjne są ryzykowne?

Jacek Czarzak, 05.12.2016 r.
Co to znaczy, że fundusze inwestycyjne są ryzykowne?

Wiele osób fundusze inwestycyjne i ryzyko traktuje jak synonimy. W praktyce niewiele osób zadaje sobie trud zrozumienia, co to znaczy, że fundusze są ryzykowne. A szkoda – dzięki tej wiedzy być może dla wielu klientów stałyby się mniej ryzykowne.

Ryzyko to bardzo ogólne pojęcie. Ryzykowna jest zbyt szybka jazda samochodem, wchodzenie z całą wypłatą w kieszeni do kasyna czy jazda autostopem przez Afrykę. W kwestiach finansowych także nie lubimy ryzyka – zdecydowanie wolimy pewność i bezpieczeństwo, np. stałą wypłatę czy gwarantowaną lokatę bankową. A tymczasem wszyscy powtarzają, że fundusze inwestycyjne są ryzykowne. Jak się do tego ustosunkować?

Co to znaczy, że fundusze inwestycyjne są ryzykowne?

Ryzyko jako zmienność

Fundusze inwestycyjne są ryzykowne, ponieważ ich wycena jest zmienna. Z miesiąca na miesiąc, tygodnia na tydzień, a nawet z dnia na dzień, wartość ich aktywów (oraz naszych oszczędności w nich ulokowanych) może się dynamicznie zmieniać. I w górę, czego wszyscy pragną, i w dół, czego wszyscy się boją.

Nie jesteśmy przyzwyczajeni do tego, że wartość naszych oszczędności mocno faluje. Zazwyczaj widzimy je jako depozyt bankowy, np. środki na koncie osobistym, oszczędnościowym czy lokacie terminowej. Ich zachowanie jest bardzo przewidywalne – jedna złotówka na koncie oszczędnościowym nie będzie w poniedziałek warta 99 groszy, a w piątek 1,01 złotego.

Tymczasem wartość jednostki funduszy inwestycyjnych, szczególnie akcyjnych lub o dużej zawartości akcji w portfelu, zmienia się w rytm rynkowej wyceny tych aktywów na giełdach. Z punktu widzenia oszczędzającego to proces trudny do zniesienia. Dlatego fundusze akcji oznaczone są jako najbardziej ryzykowne. Inwestorów nie powinno jednak dziwić, że wartość jednostki zmienia się np. w ciągu kilku miesięcy o 20–30 proc. w górę lub w dół. Mniej ryzykowne są fundusze obligacji czy instrumentów pieniężnych. W ich przypadku wahania są znacznie mniejsze.

Ryzyko jako strata

Fundusze inwestycyjne są ryzykowne, ponieważ można na nich stracić pieniądze. Wartość kapitału i zysk nie są gwarantowane. Nie ma też instytucji typu Bankowy Fundusz Gwarancyjny, która zapewniałaby jakiś rodzaj ubezpieczenia dla naszych oszczędności.

Strata może wynikać albo ze złego zarządzania funduszem przez towarzystwo funduszy inwestycyjnych, albo z zachowań samych klientów. W pierwszym przypadku błędne decyzje zarządzających, np. nietrafiony dobór akcji czy obligacji, prowadzą do trwałej utraty wartości aktywów i bardzo często likwidacji funduszu. Drugi przypadek ma związek z normalną zmiennością wyceny funduszu, z którą jednak nie radzą sobie klienci. Na przykład kupują jednostki po długim okresie wzrostu ich wartości, a potem umarzają lub zamieniają je, gdy widzą tymczasowe straty na swoim rachunku. W efekcie ponoszą definitywną stratę, mimo że fundusz działa dalej i jest prawdopodobieństwo, że po słabszym okresie będzie znowu przynosił zyski.

Brak wiedzy i pomysłu to główne ryzyko

W jakimś sensie ryzyko jest powiązane z wiedzą i pomysłem klienta na swoje oszczędności. Niezrozumienie lub naiwne rozumienie tego, jak działają fundusze inwestycyjne i rynki, na których inwestują, skutkuje słabymi decyzjami i niezadowoleniem z wyników. 

Ryzyko utrzymywania oszczędności w funduszach inwestycyjnych można więc ograniczyć. Pierwszym krokiem jest zrozumienie, czym to ryzyko jest oraz jakimi zasadami rządzi się ten sposób oszczędzania.

Potrzebujesz wysoko oprocentowaną lokatę?

PLN
500 PLN 200 000 PLN
1D 14D 2M 4M 6M 8M 10M 12M 18M 36M

146 lokat bankowych

PLN
1 000 PLN 200 000 PLN
mies.
1 miesiąc 120 miesięcy

51 kredytów gotówkowych

PLN
10 000 PLN 3 000 000 PLN
PLN
10 000 PLN 3 000 000 PLN
lat
1 rok 50 lat

18 kredytów hipotecznych

PLN
2 000 PLN 500 000 PLN
PLN
2 000 PLN 500 000 PLN
mies.
1 miesiąc 120 miesięcy

11 kredytów samochodowych

PLN
10 000 PLN 3 000 000 PLN
PLN
10 000 PLN 30 000 000 PLN
lat
1 rok 50 lat

18 pożyczek hipotecznych

PLN
1 000 PLN 100 000 PLN


66 kont bankowych










73 karty kredytowe

PLN
1 000 PLN 200 000 PLN
mies.
1 miesiąc 120 miesięcy

16 kredytów konsolidacyjnych gotówkowych

PLN
10 000 PLN 3 000 000 PLN
PLN
10 000 PLN 3 000 000 PLN
lat
1 rok 50 lat

9 kredytów konsolidacyjnych hipotecznych

70 pożyczek gotówkowych

PLN
1 000 PLN 100 000 PLN
mies.
1 miesiąc 120 miesięcy

45 kont oszczędnościowych

PLN
1 000 PLN 100 000 PLN



44 konta firmowe

PLN
1 000 PLN 2 000 000 PLN

93 kredyty dla firm

PLN
10 000 PLN 500 000 PLN

5 ofert leasingu




Mb/s
1 Mb/s 250 Mb/s
PLN
1 PLN 300 PLN
:

230 ofert telewizji - internetu

kWh
1-2 os. 3-4 os. 5-6 os. dom
dzień noc

63 taryfy energii dla domu

kWh
50 kWh 500 kWh
dzień noc

50 taryf energii dla firmy

Więcej artykułów: Lokaty Lokaty bankowe Lokaty online Oprocentowanie lokat Oszczędzanie Kalkulatory finansowe Kalkulatory oszczędnościowe Banki