Czym jest Information Ratio i jak wpływa na ocenę funduszy inwestycyjnych?

Wyobraź sobie dwie sytuacje:

• Fundusz A często jest trochę lepszy od indeksu, ale bez fajerwerków.

• Fundusz B raz robi świetny wynik, a innym razem mocno „odstaje” od benchmarku.

Na pierwszy rzut oka oba mogą mieć podobną średnią stopę zwrotu. A jednak intuicyjnie czujesz, że to nie ta sama jakość zarządzania. I dokładnie tu wchodzi Information Ratio (IR).

Information Ratio to wskaźnik, który mierzy, ile „nadwyżki” ponad benchmark (tzw. active return) fundusz wypracował na jednostkę ryzyka aktywnego (czyli zmienności odchyleń od benchmarku, znanej jako tracking error). W praktyce IR pomaga ocenić, czy aktywne zarządzanie ma sens i czy wyniki nie są przypadkiem „szczęściem w jednym roku”.

W profesjonalnej analizie IR jest traktowany jako jedno z narzędzi do oceny „jakości” pobicia indeksu przez fundusz inwestycyjny, a nie tylko samego faktu, że fundusz był lepszy od benchmarku.

Jak obliczyć Information Ratio?

Najprostszy zapis wygląda tak:

IR = (Rp – Rb) / TE

Gdzie:

• Rp – stopa zwrotu funduszu (portfolio return),

• Rb – stopa zwrotu benchmarku,

• TE (tracking error) – odchylenie standardowe różnic (Rp – Rb), czyli zmienność „odchyleń” funduszu od benchmarku.

Krok po kroku

• Wybierz benchmark (np. WIG, WIG20, MSCI World – zależnie od strategii funduszu).
• Zbierz stopy zwrotu funduszu i benchmarku za ten sam okres (np. miesięczne).
• Policz active return w każdym okresie: Rp – Rb.
• Oblicz:

1. średni active return (nadwyżkę),
2. tracking error jako odchylenie standardowe active return.

• Podziel nadwyżkę przez tracking error → masz Information Ratio.

Prosty przykład liczbowy

• Fundusz w rok: 10%

• Benchmark w rok: 8%

• Nadwyżka (active return): 2 p.p.

• Tracking error: 4 p.p.

IR = 2% / 4% = 0,5

I teraz najważniejsze: co znaczy 0,5?

W praktyce często spotkasz się z umownymi progami:

• IR > 0,5 – wynik uznawany za dobry,

• IR > 0,75 – bardzo dobry,

• IR > 1,0 – ponadprzeciętny / „nadzwyczajny”.

To nie są prawa fizyki – raczej praktyczne „widełki”, które ułatwiają porównania w obrębie podobnych funduszy.

Warto też pamiętać, że IR nabiera sensu dopiero przy odpowiednio długiej historii – często wskazuje się co najmniej 3 lata danych, żeby ograniczyć wpływ przypadku.

Jak interpretować wyniki Information Ratio?

Information Ratio odpowiada na pytanie: Czy fundusz pobija benchmark w sposób na tyle powtarzalny, że warto akceptować jego odchylenia od indeksu?

Najczęstsze wnioski z IR

• IR dodatnie: fundusz średnio „dokłada” wartość ponad benchmark (po uwzględnieniu ryzyka aktywnego).

• IR bliskie zera: fundusz albo nie ma przewagi nad benchmarkiem, albo ma ją zbyt niestabilną, by była „opłacalna” w relacji do ryzyka.

• IR ujemne: fundusz średnio przegrywa z benchmarkiem, a jednocześnie ponosi ryzyko aktywne (odchylenia od indeksu).

Ważna zasada: porównuj „jabłka do jabłek”

IR jest szczególnie użyteczny, gdy:

• porównujesz fundusze w tej samej kategorii,

• mają ten sam (albo bardzo podobny) benchmark,

• analizujesz wyniki w podobnym horyzoncie i z tą samą częstotliwością danych.

CFA Institute zwraca uwagę, że nawet niewielkie różnice w benchmarku potrafią istotnie zmienić IR – dlatego dobór punktu odniesienia to nie detal, tylko fundament interpretacji.

Czym różni się Wskaźnik Sharpe’a od Information Ratio?

Oba wskaźniki są „z jednej rodziny”: mówią o relacji zysk–ryzyko, ale patrzą na ryzyko inaczej.

Wskaźnik Sharpe’a (Sharpe Ratio) – o co chodzi?

Klasycznie zapisuje się go tak:

Sharpe = (Rp – Rf) / σp

Gdzie:

• Rf to stopa wolna od ryzyka,

• σp to odchylenie standardowe stóp zwrotu portfela (ryzyko całkowite).

Kluczowe różnice (w praktyce inwestora)

1. Punkt odniesienia

• Sharpe: porównuje do stopy wolnej od ryzyka (np. bonów skarbowych).

• IR: porównuje do benchmarku (np. indeksu akcji).

1. Rodzaj ryzyka

• Sharpe: bierze całkowitą zmienność wyników.

• IR: bierze zmienność odchyleń od benchmarku (tracking error).

1. Zastosowanie

• Sharpe bywa wygodny, gdy porównujesz strategie „same w sobie” (ile zarabiają na jednostkę ryzyka).

• IR jest szczególnie trafny, gdy oceniasz: „czy fundusz aktywnie zarządzany ma sens względem indeksu, który ma naśladować/pobić?”.

Jakie są ograniczenia Wskaźnika Sharpe’a w ocenie inwestycji?

Sharpe jest popularny, ale ma kilka pułapek, o których warto pamiętać:

• Karze za zmienność w górę i w dół tak samo – a inwestorzy zwykle bardziej „czują” spadki niż wzrosty.

• Może być mniej miarodajny przy nienormalnych rozkładach stóp zwrotu (np. strategie z rzadkimi, dużymi stratami).

• Jest wrażliwy na dobór okresu i założenia (np. stopę wolną od ryzyka) – a wyniki potrafią się zmieniać wraz z horyzontem danych.

• Bywa „podatny” na wygładzanie wyceny aktywów niepłynnych, co może sztucznie poprawiać wynik.

Inne wskaźniki ryzyka jak uzupełniają analizę inwestycyjną?

Nie oceniaj funduszu jednym numerem.
Profesjonaliści patrzą na zestaw miar, bo każda pokazuje ryzyko z innej strony.

Poniżej najczęściej spotykane „uzupełnienia” do Information Ratio:

Sortino Ratio – gdy interesuje Cię głównie „zła” zmienność

Sortino jest podobny do Sharpe’a, ale zamiast całej zmienności bierze pod uwagę tylko odchylenia w dół (downside deviation). To przydatne, gdy strategia ma „poszarpane” wyniki, ale większość zmienności wynika z dobrych miesięcy.

Jak łączyć z IR?

• IR mówi: jak dobrze fundusz pobija benchmark na ryzyku aktywnym

• Sortino mówi: czy droga do tego wyniku nie ma nieprzyjemnych obsunięć „w dół”

Treynor Ratio – gdy zakładasz dobrą dywersyfikację

Treynor zamiast zmienności używa bety, czyli ryzyka rynkowego (systematycznego). Jest sensowny zwłaszcza przy portfelach dobrze zdywersyfikowanych.

Jak łączyć z IR?
Jeśli fundusz ma niezły IR, a słaby Treynor, może to sugerować, że „przewaga nad benchmarkiem” wynika z ekspozycji nie do końca zgodnej z deklarowaną strategią (np. inne czynniki ryzyka).

Maksymalny spadek (Maximum Drawdown) – czyli „najgorszy moment na wykresie”

Maximum Drawdown pokazuje największe obsunięcie od szczytu do dołka w badanym okresie. To miara bardzo „życiowa”: mówi, jak bolesny mógł być najgorszy epizod.

Jak łączyć z IR?
Dwa fundusze mogą mieć podobny IR, ale zupełnie inny drawdown — a to zmienia komfort inwestowania.

Value at Risk (VaR) – gdy chcesz znać potencjalną stratę „z prawdopodobieństwem X”

VaR próbuje odpowiedzieć na pytanie: „jaka może być strata w danym horyzoncie przy założonym poziomie ufności?” To popularna miara w instytucjach finansowych, ale ma też swoje ograniczenia (np. w skrajnych zdarzeniach).

Jak łączyć z IR?
IR ocenia efektywność pobicia benchmarku, a VaR może pomóc zrozumieć, czy „koszt ryzyka” tej przewagi mieści się w Twojej tolerancji.

Calmar Ratio – zwrot w relacji do maksymalnego obsunięcia

Calmar porównuje średni zwrot (zwykle roczny) do maksymalnego obsunięcia. Często bywa używany w strategiach, gdzie drawdown jest kluczowy dla psychiki i zarządzania ryzykiem.

Jak łączyć z IR?
Jeżeli IR wygląda dobrze, ale Calmar słabo, możesz mieć do czynienia z funduszem, który pobija benchmark, ale „po drodze” potrafi mocno obsunąć kapitał.

Podsumowanie: jak używać Information Ratio mądrze?

• Information Ratio mówi, jak skutecznie fundusz pobija benchmark na jednostkę ryzyka aktywnego (tracking error).

• W praktyce IR > 0,5 bywa uznawane za dobry wynik, a IR > 0,75 za bardzo dobry.

• IR porównuj głównie w obrębie podobnych funduszy i tego samego benchmarku.

• Sharpe i IR mierzą coś podobnego, ale Sharpe patrzy na ryzyko całkowite, a IR na ryzyko względem benchmarku.

• Dla pełniejszego obrazu łącz IR z miarami „od spadków” (Sortino, drawdown), „od ryzyka rynkowego” (Treynor) oraz miarami strat (VaR, Calmar).