Podatek katastralny – co to jest? Czy zostanie wprowadzony w Polsce?

Planujesz zakup mieszkania na kredyt hipoteczny lub jesteś już właścicielem nieruchomości? Warto wiedzieć, czym jest podatek katastralny i czy jego wprowadzenie może wpłynąć na Twoje finanse w najbliższych latach.

• Podatek katastralny to podatek od wartości rynkowej nieruchomości, a nie jej powierzchni.

• W Polsce nie obowiązuje, ale trwają prace nad jego wprowadzeniem – najwcześniej mogłoby to nastąpić w 2026 roku.

• Nowy podatek miałby objąć głównie właścicieli trzech i więcej nieruchomości.

• Proponowane stawki wynoszą od 0,1% do 1% wartości nieruchomości rocznie, co może znacząco podnieść koszty posiadania mieszkań.

Co znaczy podatek katastralny?

Wyobraź sobie, że zamiast płacić podatek od nieruchomości liczony od jej powierzchni (tak jak to jest dziś w Polsce), płacisz podatek od wartości rynkowej swojej własności. To właśnie światowe znaczenie podatku katastralnego – daniny opartej na wartości nieruchomości, a nie na metrach kwadratowych. Taką metodę stosuje wiele krajów europejskich i OECD, ponieważ uważa się ją za sprawiedliwszą i lepiej odzwierciedlającą realną wartość majątku właściciela.

W praktyce oznacza to:
✔️ większe podatki dla droższych nieruchomości,
✔️ niższe podatki dla tańszych – nawet jeśli mają taką samą powierzchnię.

Podatek katastralny w Polsce – aktualny stan

Czy grozi nam podatek katastralny? Może zastanawiasz się: czy w Polsce wprowadzono już podatek katastralny? — odpowiedź brzmi: nie, nie został on jeszcze wprowadzony jako obowiązkowy system podatkowy. Obecny system podatku od nieruchomości nadal opiera się na powierzchni budynków i gruntów, a nie na ich wartości rynkowej.

W ostatnich miesiącach temat powrócił do debaty publicznej i politycznej – głównie za sprawą propozycji partii Lewica, która chce przygotować projekt ustawy o podatku katastralnym.

Kiedy w Polsce wprowadza się podatek katastralny?

Na dziś nie ma ostatecznej daty wejścia podatku katastralnego w Polsce. Projekt nie został jeszcze uchwalony, a jego los zależy od dalszych prac legislacyjnych i politycznych. Choć przedstawiciele Lewicy zapowiadali, że planują zgłosić projekt ustawy w Sejmie (wartość nieruchomości jako podstawa podatku), nie ma pewności, kiedy (lub czy w ogóle) stanie się to faktem.

Na chwilę obecną projekt podatku katastralnego jest we wstępnej fazie prac i nie został jeszcze uchwalony ani zatwierdzony w parlamencie.

Podatek katastralny – kto ma płacić?

Kto będzie płacił podatek katastralny? Jeżeli projekt ustawy wejdzie w życie, jednym z kluczowych pytań będzie: kogo obejmie nowy podatek? Według propozycji, którą obecnie analizują politycy:

📌 mają go płacić właściciele, którzy posiadają co najmniej trzy nieruchomości,
📌 chodzi zarówno o mieszkania, jak i domy.

Taki model ma ograniczyć obciążenia dla przeciętnych właścicieli jednego lub dwóch lokali, a skupić się na większych inwestorach i właścicielach kilku nieruchomości jednocześnie.

Jeszcze nie wiadomo, czy projekt zostanie ostatecznie ograniczony do takiej progu (np. od trzeciej nieruchomości), czy obejmie szerszą grupę podatników. To kwestia politycznych negocjacji.

Ile wynosi podatek katastralny? Możliwe warianty

Ponieważ podatek katastralny nie jest jeszcze prawnie obowiązujący, nie ma ustalonych stałych stawek. Jednak w debacie publicznej pojawiają się różne propozycje:

📍 jeden z wariantów mówi o stawce od 0,1% do 1% wartości nieruchomości rocznie,
📍 przykład: właściciel mieszkania o wartości ok. 1 000 000 zł mógłby zapłacić około 2500 zł rocznie zamiast 382 zł przy obecnych zasadach podatku od nieruchomości – gdyby zasady podatku katastralnego były przyjęte i stały się obowiązujące od pierwszego mieszkania.

To jednak są szacunki i scenariusze eksperckie, a realistyczne stawki mogą ulec zmianie w trakcie prac legislacyjnych.

Podatek katastralny w Europie – jak wygląda za granicą?

Podatek katastralny w wielu krajach Europy jest bardziej powszechny niż w Polsce. W takich państwach jak Niemcy, Wielka Brytania czy Litwa:

✔️ podatek jest liczony od wartości rynkowej nieruchomości,
✔️ stawki mogą się różnić w zależności od regionu,
✔️ opiera się na realnej wartości lokalu, a nie jego powierzchni.

Średnio stawki w krajach UE wynoszą od około 0,2% do 0,5% wartości nieruchomości rocznie, choć w niektórych krajach mogą być i wyższe.

Czy podatek katastralny w Polsce 2026 jest prawdopodobny?

Choć temat powraca do agendy politycznej i jest omawiany przez różne środowiska, nie ma obecnie wiążącego harmonogramu wprowadzenia podatku katastralnego w 2026 roku. Projekt jest wciąż we wczesnej fazie analiz i dyskusji, a jego kształt może ulec zmianie.

Rząd i partie polityczne nadal debatują zarówno nad sensem, jak i technicznymi rozwiązaniami nowej daniny. Wielu ekspertów wskazuje, że bez wiarygodnego systemu wyceny nieruchomości i kompleksowego rejestru trudno byłoby wprowadzić ten podatek w sposób sprawiedliwy i skuteczny.

Czy podatek katastralny zahamuje inwestycje w mieszkania na wynajem?

Jednym z najczęściej podnoszonych argumentów przeciwników podatku katastralnego jest jego potencjalny wpływ na rynek najmu. Jeżeli nowy podatek objąłby właścicieli kilku nieruchomości, mogłoby to znacząco zwiększyć koszty utrzymania lokali inwestycyjnych. W rezultacie część właścicieli mogłaby zdecydować się na sprzedaż nieruchomości lub przerzucenie kosztów na najemców poprzez podwyższenie czynszu.

Taka zmiana mogłaby wpłynąć negatywnie na dostępność mieszkań na wynajem, zwłaszcza w dużych miastach, gdzie już dziś brakuje lokali w rozsądnych cenach. Eksperci ostrzegają, że bez odpowiedniego systemu ulg lub wyłączeń dla osób prowadzących legalny najem, podatek katastralny mógłby skutkować nie tylko wzrostem cen, ale i zmniejszeniem legalności rynku najmu.

Czy możliwe są ulgi i wyjątki w podatku katastralnym?

W krajach, które stosują podatek katastralny, często przewiduje się różnego rodzaju ulgi podatkowe – np. dla seniorów, osób w trudnej sytuacji finansowej czy właścicieli mieszkań przeznaczonych na własne potrzeby mieszkaniowe. Jeżeli Polska zdecyduje się na wprowadzenie tego typu opodatkowania, prawdopodobnie będzie musiała rozważyć podobne rozwiązania, aby nie obciążać zbyt mocno gospodarstw domowych o niższych dochodach. Równie ważne będzie wprowadzenie przejrzystych i jednolitych zasad wyceny nieruchomości – tak, aby uniknąć dowolności interpretacyjnej i zapewnić równość wobec prawa. Dyskusja o możliwych ulgach i limitach już się toczy, ale jej efekty poznamy dopiero wtedy, gdy pojawi się gotowy projekt ustawy.

To też warto przeczytać: Fundusz mieszkań na wynajem od BGK – co to jest i jak działa? >>

Podsumowanie

✔️ Podatek katastralny to podatek od rzeczywistej wartości nieruchomości, a nie powierzchni.
✔️ W Polsce nie został jeszcze wprowadzony i na dziś nie ma pewnej daty wejścia w życie.
✔️ Trwają jednak prace i debaty nad propozycjami zmian podatkowych tego typu.
✔️ Nowe zasady mogłyby objąć przede wszystkim właścicieli co najmniej trzech nieruchomości.
✔️ Stawki nie są ustalone – mówi się o zakresie od 0,1% do 1% wartości nieruchomości, ale to tylko propozycje.