Przedawnienie długu - jak go sprawdzić? Kiedy dług zostaje anulowany?

Zaciągnąłeś kredyt gotówkowy i go nie spłaciłeś? Zastanawiasz się, czy wciąż musisz go spłacać, czy może sprawa się „przedawniła”? To bardzo ważne pytanie — bo choć samo zobowiązanie nie znika, to po upływie określonego czasu wierzyciel może stracić możliwość skutecznego egzekwowania należności.

W tym poradniku krok po kroku wyjaśniamy:

• co to jest przedawnienie długu i co się wtedy dzieje,

• jakie obowiązują terminy przedawnienia w 2026 roku,

• jak liczyć bieg terminu i co go przerywa,

• jak sprawdzić, czy Twój dług się już przedawnił.

To wiedza, która może realnie oszczędzić Ci nerwów — i pieniędzy.

Co to znaczy, że dług się przedawnił?

Przedawnienie długu oznacza, że po upływie określonego przez prawo czasu wierzyciel nie może skutecznie dochodzić zapłaty przed sądem ani przez komornika – jeśli dłużnik powoła się na zarzut przedawnienia.

📌Uwaga: przedawnienie nie kasuje długu, ale uniemożliwia jego przymusową egzekucję.

Wyobraź sobie, że ktoś przypomina Ci o długu z 2017 roku. Jeśli obowiązywał np. 6-letni termin, a przez ten czas nie było żadnego działania ze strony wierzyciela, to w 2024 roku dług mógł się przedawnić. I choć nadal istnieje, masz prawo odmówić zapłaty – legalnie.

Terminy przedawnienia – ile lat musi minąć?

W polskim prawie nie istnieje jeden uniwersalny termin przedawnienia. To, ile lat musi minąć, zależy od rodzaju zobowiązania.

Ogólne zasady:

• 6 lat – dla większości roszczeń majątkowych (np. kredyty, pożyczki),

• 3 lata – dla świadczeń okresowych i roszczeń związanych z działalnością gospodarczą (np. rachunki, faktury),

• 2 lata lub krócej – w niektórych przypadkach szczególnych (np. debety bankowe, umowy sprzedaży),

• 1 rok – np. mandaty i drobne roszczenia karno-administracyjne.

Przykładowe terminy przedawnienia:

📌 Ważne: Od 2018 roku koniec biegu przedawnienia zawsze przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego, jeśli termin wynosi co najmniej 2 lata.

Od kiedy liczony jest termin przedawnienia?

Termin przedawnienia zaczyna się liczyć od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne – czyli od dnia po terminie płatności.

👉Przykład:

Jeśli spóźniłeś się ze spłatą raty kredytu zapadającej 1 marca 2020 r., to termin przedawnienia zaczyna biec od 2 marca 2020 r. Dla 6-letniego roszczenia przedawnienie nastąpi 31 grudnia 2026 r.

Co przerywa bieg terminu przedawnienia?

Bieg terminu może zostać przerwany, a to oznacza, że po takim zdarzeniu czas liczy się od nowa.

Do przerwania biegu przedawnienia dochodzi, gdy:

• wierzyciel wnosi pozew do sądu lub egzekucji komorniczej,

• dłużnik uznaje dług (np. spłaca część, pisze maila z prośbą o odroczenie, podpisuje ugodę),

• toczy się postępowanie mediacyjne lub upominawcze.

👉Przykład:

Jeśli dług miał się przedawnić w grudniu 2025 r., ale wierzyciel złożył pozew w sierpniu 2025 r., bieg przedawnienia zostaje przerwany – i po zakończeniu sprawy w sądzie liczony będzie od nowa.

Czy wszystkie długi się przedawniają?

Nie wszystkie. Oto kilka przykładów zobowiązań, które nie przedawniają się nigdy, albo tylko w części:

• Obowiązek alimentacyjny wobec dziecka – nie przedawnia się jako obowiązek (choć poszczególne raty mogą).

• Roszczenia dotyczące własności nieruchomości – np. żądanie zwrotu rzeczy, zasiedzenie.

• Niektóre długi wobec Skarbu Państwa lub ZUS – mają odrębne regulacje i dłuższy czas przedawnienia.

Jak sprawdzić, czy dług jest przedawniony?

1. Ustal datę wymagalności – czyli kiedy dług miał być spłacony.

2. Sprawdź, jakiego typu to zobowiązanie – cywilne, gospodarcze, publiczne?

3. Oblicz termin według przepisów (3, 6 lat itd.)

4. Sprawdź, czy nie było przerwania biegu – pozew, komornik, uznanie długu?

👉 Pomocne może być też skontaktowanie się z rejestrem BIG, BIK lub sprawdzenie akt sądowych.

Co daje przedawnienie dłużnikowi?

Jeśli dług się przedawnił, a Ty zgłosisz to w sądzie, możesz:

• uniknąć zasądzenia długu, nawet jeśli roszczenie jest słuszne,

• uchronić się przed egzekucją komorniczą,

• zakończyć nękające kontakty ze strony firm windykacyjnych – choć dług nadal istnieje, nie ma prawnego przymusu zapłaty.

⚠️ Ale uwaga: jeśli nie podniesiesz zarzutu przedawnienia, sąd może orzec obowiązek zapłaty nawet po terminie!

Jak przedawnienie długu wpływa na historię kredytową i rejestry dłużników?

Choć dług się przedawnia, jego ślad może pozostać w bazach danych, takich jak BIK (Biuro Informacji Kredytowej) czy BIG (Biuro Informacji Gospodarczej). To bardzo ważna informacja, zwłaszcza dla osób planujących w przyszłości:

• wziąć kredyt,

• zawrzeć umowę ratalną,

• podpisać umowę z operatorem telekomunikacyjnym.

Co warto wiedzieć?

• BIK może przetwarzać dane o zobowiązaniach do 5 lat od daty ich spłaty, jeśli dłużnik wyraził na to zgodę.

• Jeśli zobowiązanie nie zostało spłacone, ale minęło 6 lat od wymagalności, dane mogą nadal widnieć w BIK, o ile nie złożysz wniosku o ich usunięcie.

• BIG-i (np. KRD, ERIF, BIG InfoMonitor) mogą przechowywać dane o zaległościach do 10 lat, nawet jeśli dług się przedawnił – chyba że wierzyciel zdecyduje o wcześniejszym usunięciu wpisu.

📌 Przedawnienie chroni Cię przed egzekucją, ale nie zawsze przed utrudnieniami w dostępie do finansowania.

Podsumowanie: najważniejsze rzeczy, które warto zapamiętać

• ✅ Dług się nie kasuje, ale może się przedawnić – co chroni dłużnika przed egzekucją.

• ✅ Terminy wynoszą 3–6 lat w zależności od rodzaju zobowiązania.

• ✅ Bieg może zostać przerwany – i liczyć się od nowa.

• ✅ Trzeba aktywnie podnieść zarzut przedawnienia – bez tego sąd może orzec zapłatę.