7/24/2026 | 1:37 PM
6 min. czytania
Zakupy na raty ułatwiają rozłożenie większego wydatku w czasie, ale dla banku są kolejnym zobowiązaniem obciążającym domowy budżet. Nawet niewielka miesięczna rata może obniżyć bieżącą zdolność kredytową, ponieważ zmniejsza kwotę dochodu, którą możesz przeznaczyć na spłatę nowego kredytu. Sprawdź, jak banki uwzględniają raty, raty 0% i płatności odroczone przy ocenie Twojej sytuacji finansowej.
Powszechnie uważa się, że kredyt ratalny zaciągnięty na zakup sprzętu RTV i AGD, czy też na inne dobra konsumpcyjne, jest najprostszym sposobem na zbudowanie historii kredytowej w BIK. Czy rzeczywiście zakupy ratalne mają na nią wpływ i mogą pomóc w uzyskaniu finansowania?
- Raty zwiększają miesięczne zobowiązania finansowe, co może obniżyć zdolność kredytową.
- Każda nowa rata zmniejsza dostępny limit kredytowy, co może ograniczyć możliwość zaciągania kolejnych zobowiązań finansowych.
- Banki podczas oceny zdolności kredytowej uwzględniają nie tylko bieżące raty, ale także potencjalne przyszłe zobowiązania.
Jak banki traktują zakupy na raty?
Banki oceniają zakupy ratalne jako zobowiązania finansowe, które wpływają na zdolność kredytową podczas wnioskowania o kredyt hipoteczny lub gotówkowy. Każda rata, którą spłacasz, obniża Twój dostępny dochód, co może zmniejszyć kwotę kredytu hipotecznego, na którą bank jest skłonny się zgodzić. Banki uwzględniają te zobowiązania w ocenie ryzyka, co może wpłynąć na decyzję o przyznaniu kredytu oraz warunki, na jakich zostanie on udzielony.
Rzeczywista Roczna Stopa Oprocentowania (RRSO) dla oferty kredytów gotówkowych wynosi 8,04%. Okres obowiązywania umowy: 60 mies., całkowita kwota pożyczki: 25 000 zł. Całkowity koszt zobowiązania spłacanego w ratach równych (annuitetowych): 5 242,60 zł, całkowita kwota do zapłaty: 30 242,60 zł. Spłata następuje w 60 ratach równych (annuitetowych). Kalkulacja została dokonana na dzień 28 lipca 2026 roku na reprezentatywnym przykładzie.
Sprawdziliśmy, jak banki traktują raty przed kredytem hipotecznym
Przeanalizowaliśmy publiczne dokumenty ING Banku Śląskiego, mBanku i Erste Bank Polska. Wynika z nich, że banki oceniają miesięczne obciążenia klienta, dokumenty potwierdzające jego sytuację oraz informacje dostępne w bazach. Nie publikują jednak zasady, zgodnie z którą rata kończąca się za dwa lub trzy miesiące jest automatycznie pomijana. Dlatego aktywne zobowiązanie najlepiej traktować jako obciążenie budżetu do czasu jego spłaty i potwierdzenia zamknięcia.
| Sytuacja klienta | Jak może podejść bank? | Wniosek eksperta Totalmoney |
|---|---|---|
| Aktywna rata 500 zł | Uwzględni ją jako miesięczne obciążenie budżetu | Rata może obniżyć maksymalną kwotę kredytu hipotecznego |
| Trzy aktywne kredyty ratalne | Oceni przede wszystkim łączną wysokość rat | Ważniejsza od liczby umów jest suma miesięcznych obciążeń |
| Rata kończąca się za 2–3 miesiące | Może ją uwzględnić – banki nie publikują wspólnej zasady jej pomijania | Warto sprawdzić wariant z wcześniejszą spłatą |
| Rata spłacona, ale nadal widoczna jako aktywna | Może poprosić o potwierdzenie całkowitej spłaty | Pobierz potwierdzenie zamknięcia i sprawdź Raport BIK |
| Aktywna płatność BNPL | Może zostać potraktowana jak inne zobowiązanie kredytowe | Przed wnioskiem sprawdź również płatności odroczone |
Czy raty wpływają na zdolność kredytową?
Tak, raty wpływają na zdolność kredytową. Każde zobowiązanie ratalne, które spłacasz, obniża Twoją zdolność kredytową, ponieważ banki uwzględniają wszystkie bieżące zobowiązania finansowe podczas oceny Twojej zdolności do spłaty nowego kredytu.
Im więcej posiadasz zobowiązań, takich jak zakupy na raty, tym mniej dostępnych środków pozostaje na pokrycie ewentualnych nowych zobowiązań, co może ograniczyć kwotę kredytu, jaką bank jest skłonny Ci udzielić.
Warto skorzystać z kalkulatora zdolności kredytowej, który uwzględnia takie raty – po ich ujęciu w obliczeniach okazuje się bowiem, że pomniejszą one maksymalną kwotę kredytu, jaką można otrzymać przy określonych zarobkach i danym okresie kredytowania.
Analiza eksperta:
Sprawdziliśmy ten wpływ na przykładzie dwuosobowego, bezdzietnego gospodarstwa domowego z łącznym dochodem netto 10 000 zł, bez innych aktywnych kredytów i z planowanym okresem spłaty wynoszącym 25 lat. W wariancie bez zakupów ratalnych przyjęliśmy orientacyjną zdolność na poziomie 829 472 zł. Po dodaniu miesięcznej raty w wysokości 300 zł modelowy wynik spadł do około 793 700 zł, a przy racie 600 zł do około 758 000 zł. Oznacza to obniżenie dostępnej kwoty finansowania odpowiednio o około 35 800 zł i 71 500 zł. Obliczenie nie jest ofertą banku, ponieważ każda instytucja stosuje własne koszty utrzymania, bufory bezpieczeństwa i zasady oceny klienta. Test pokazuje jednak kierunek zależności: im wyższe miesięczne zobowiązania, tym mniej dochodu pozostaje na obsługę kredytu hipotecznego.
Jak raty wpływają na zdolność kredytową?
Przy ubieganiu się o większy kredyt hipoteczny raty na zakupy mają stosunkowo niewielkie znaczenie przy wyliczaniu zdolności kredytowej, ponieważ taki kredyt ratalny jest zazwyczaj w niskiej wysokości. Nie obniży on więc znacząco zdolności kredytowej przy kredycie hipotecznym, który opiewa na dużą sumę i ma długi okres spłaty.
Większy wpływ pod tym względem mogą mieć raty na kredyt gotówkowy, zwłaszcza o krótkim okresie spłaty, bo tu różnice mogą sięgać nawet do kilkudziesięciu złotych. W takim przypadku lepiej mieć jak najniższe raty 0% – zdolność kredytowa wówczas powinna bowiem wypaść korzystniej.
Kiedy raty podwyższają zdolność kredytową?
Czy raty zwiększają zdolność kredytową? Tak, ale głównie poprzez zwiększenie naszej wiarygodności kredytowej. Może tak się zdarzyć, jeśli:
- całkowicie spłaciliśmy kredyt ratalny na zakupy,
- wszystkie raty regulowaliśmy w terminie,
- wyraziliśmy zgodę na przetwarzanie informacji o takim kredycie w BIK.
Również wciąż otwarty kredyt ratalny może pomóc w uzyskaniu większego kredytu, jeśli jest spłacany terminowo, bo świadczy o naszej rzetelności płatniczej. Należy jednak pamiętać, że jest to jednak zobowiązanie, które banki mogą wziąć pod uwagę przy wyliczaniu maksymalnej kwoty kredytu, o który się ubiegamy.
Kiedy raty obniżają zdolność kredytową?
To, czy raty obniżają zdolność kredytową, zależy od kilku czynników. Mogą one wpłynąć na obniżenie takiej zdolności w sytuacji, gdy:
- wciąż je spłacamy i w dość dużym stopniu obciążają one nasz budżet domowy,
- mamy aktywnych kilka kredytów ratalnych,
- zalegamy ze spłatą rat i została wszczęta już ich windykacja,
- regularnie opóźniamy się w spłacie rat.
Raty mogą obniżyć zdolność kredytową także wtedy, jeśli już je całkowicie spłacimy. Jeśli bowiem podczas ich spłaty wystąpiły większe opóźnienia, ulegnie pogorszeniu nasza historia kredytowa w BIK, która może być powodem odmowy udzielenia kolejnego kredytu.
Opóźnienia w spłacie rat mogą ciążyć także po zamknięciu kredytu
Przeanalizowaliśmy modelową sytuację, w której problemem nie była wysokość raty, lecz sposób jej spłacania. Klient regulował zobowiązanie wynoszące 420 zł miesięcznie, ale w okresie od stycznia do sierpnia 2025 roku odnotowano cztery opóźnienia wynoszące od 12 do 38 dni. Po zamknięciu kredytu miesięczna rata przestała obciążać budżet, jednak informacje o przebiegu spłaty nadal wpływały na ocenę wiarygodności. Wniosek o kolejne finansowanie został zaakceptowany na niższą kwotę i z wyższą marżą niż w wariancie bez opóźnień. Ten przykład pokazuje, że wcześniejsza spłata usuwa bieżące zobowiązanie, ale nie cofa opóźnień, które zostały już odnotowane. Dlatego przed złożeniem wniosku warto sprawdzić nie tylko aktywne umowy, lecz także poprawność historii płatności w raporcie BIK.
Czy opłaca się brać rzeczy na raty w celu zwiększenia zdolności kredytowej?
Najczęściej na kredyt ratalny decydują się osoby, które nie mają żadnej historii kredytowej w BIK. W ich przypadku faktycznie taki kredyt na telewizor lub inny sprzęt RTV może podnieść zdolność kredytową, jeśli raty zostaną spłacone terminowo, ponieważ zwiększy to ich wiarygodność w oczach banku.
Regularne spłacanie rat pokazuje bankom, że potrafisz odpowiedzialnie zarządzać zobowiązaniami finansowymi, co może pozytywnie wpłynąć na Twoją historię kredytową. Jednak nie warto zaciągać rat tylko w celu zwiększenia zdolności kredytowej, ponieważ każde nowe zobowiązanie obniża dostępny dochód, co może negatywnie wpłynąć na ocenę Twojej zdolności kredytowej przy ubieganiu się o większe kredyty, takie jak kredyt hipoteczny.
Co zrobić z kredytem ratalnym przed złożeniem wniosku o kredyt hipoteczny lub gotówkowy?
Przed złożeniem wniosku o kredyt hipoteczny lub gotówkowy najlepiej całkowicie spłacić kredyt ratalny, aby jego raty pozostałe do spłaty nie zaniżyły zdolności kredytowej. Jeśli taki kredyt przez cały czas był regulowany terminowo, warto też dopilnować, aby informacje na jego temat były wciąż przetwarzane przez BIK, bo to wpłynie pozytywnie na ocenę wiarygodności kredytowej.
Jak przygotowaliśmy artykuł?
Artykuł powstał na podstawie informacji BIK, rekomendacji KNF oraz obserwacji ekspertów Totalmoney dotyczących sposobu badania zdolności kredytowej. Przykładowe obliczenia wykonaliśmy przy użyciu kalkulatora Totalmoney. Banki stosują własne modele oceny, dlatego wyniki mają charakter orientacyjny.
